Kawa

Dla mnie jeden z najwspanialszych zapachów – aromat świeżo zmielonej i zaparzonej kawy. Uwielbiam. Gdyby nie rozsądek mogłabym nie pić innych napojów. Dlaczego? Bo chyba dla mnie to synonim relaksu, chwili dla siebie i przyjemności. Odkąd można się napić dobrej kawy bez kofeiny to mogę pić jej więcej. Kofeina jest najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną na świecie. W pełni legalna i wszędzie dostępna. Poza kawą występuje w herbacie, mate, kakao, guaranie. Zajdziemy ją coca-coli i pepsi, napojach energetyzujących. Zawartość kofeiny w napoju zależy od tego co i jak przyrządzono. W odmianie kawy robusta jest dwukrotnie więcej kofeiny niż w odmianie arabika. 150 ml kawy to 60-120 mg kofeiny. Puszka coli to około 30 mg kofeiny – dlatego nie jest to napój dla dzieci, zwłaszcza małych. Producent podaje, że jest dozwolona od 12 roku życia.
Kawa zwykle kojarzy się z Ameryka Południową, ale jej faktyczną ojczyzną jest… Etiopia. Arabowie jako pierwsi zaczęli przygotowywać napój z nasion kawy, nazwali go qahwa, co znaczy „odpędzać sen”. Do Europy kawa dotarła w XV wieku. W świecie prostych produktów spożywczych, była czymś niesamowitym, a jej pobudzające właściwości były przedmiotem wielu badań. W 1820r udało się wyodrębnić kofeinę, a za kilkadziesiąt lat poznać jest strukturę chemiczną.

Kofeina wchłania się z przewodu pokarmowego w 100% i do tego błyskawicznie, już po 6-8 minutach krąży we krwi oraz dociera do mózgu, nie istnieje dla niej bariera krew-mózg, dlatego stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym jest takie samo jak we krwi. Bez problemu przenika też do mleka i płynu owodniowego, a nawet nasienia. Maksymalne stężenie kofeiny we krwi mamy po około 40 minutach. Zwykle po 6 -10 godzinach całość zostaje wydalona przez nerki. Ciekawe są dwie informacje. U palaczy metabolizm kofeiny ulega przyspieszeniu. Druga ważna informacja dotyczy kobiet w ciąży. U nich metabolizm kofeiny zwalnia i okres półtrwania wynosi około 10 godzin. W tym czasie stężenie spada dopiero o połowę. Pod koniec ciąży dochodzi do kumulacji kofeiny, okres półtrwania może wynosić nawet 18 godzin. Jak wspominałam kofeina przenika do płynu owodniowego oraz do krwi płodu przez łożysko. Płód oraz noworodek nie mają tak wykształconej wątroby, aby szybko poradzić sobie z kofeiną, czas metabolizowania może wynosić nawet 100 godzin.

Działanie kofeiny na organizm jest efektem działania na mózg. Kofeina pobudza wydzielanie wielu neuroprzekaźników, szczególnie istotne jest zwiększenie poziomu dopaminy. Dopamina przyspiesza pracę serca, zwęża naczynia krwionośne, podnosi ciśnienie krwi. Jednak po 2-3 dniach picia kawy rozwija się tolerancja i już nie wzrasta ciśnienie i serce bardzo nie przyspiesza. Umiarkowane spożycie kofeiny, czyli do 400g = 4 filiżanki dość mocnej kawy nie ma wpływu na układ sercowo-naczyniowy. Niestety kawa powoduje zwiększone wydalanie magnezu i wapnia, warto o tym pamiętać i uzupełniać braki. Drażni również śluzówkę żołądka. Pozytywne działanie na mózg, to również wzrost czujności, uwagi i koncentracji, zmniejszenie senności, ale tylko w umiarkowanych dawkach. Jeżeli przesadzimy (powyżej 600mg) rośnie niepokój, pobudzenie, a nawet lęk.

Jako znany termogenik kawa podnosi ciepłotę ciała, przyspiesza metabolizm, zwiększana spalanie tłuszczów, zwiększa zapotrzebowanie na tlen. Nowe badania mówią o korzystnym wpływie na metabolizm glukozy i istotne obniżanie, nawet o 22% ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2.

Kawę proszę zatem pić – ze smakiem, chociaż kawiarni u nas brak.

Katarzyna Bukol Krawczyk

Dietetyk kliniczny i sportowy

kbmedica.pl

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *