Smog

Spędziłam tydzień ferii w Alpach. Powietrze wysoko w górach było kryształowe, a wieczorami w miasteczku… też było kryształowe. Nigdzie nie widziałam gęstego, gryzącego, żółtego dymu z komina. Wracając przez Austrię i Czechy było wszystko w porządku, aż tu po przekroczeniu polskiej granicy do auta zaczął się wdzierać smród. Zaczęło się drapanie w gardle i pokasływanie. Zrobiło mi się bardzo przykro, że mój kraj śmierdzi.

Smog – frazeologiczny zbitek angielskich słów „smoke” oraz „frog”, czyli „dym” i „mgła” to zjawisko atmosferyczne powstające z zanieczyszczonego powietrza, dużej wilgotności i braku wiatru. Toksyczna mgła to mieszanina zawieszonych pyłów PM10, PM2.5, PM1, na które składają się metale ciężkie takie jak: ołów, kadm, chrom, rtęć, molibden, dioksyn, węglowodory aromatyczne, aldehydy oraz gazy – jak tlenek azotu, dwutlenek siarki, ozon, tlenek węgla.

Najważniejszą przyczyną powstawania smogu jest tzw. niska emisja, czyli spalanie odpadów w domowych instalacjach grzewczych. Domowe urządzania grzewcze są często przestarzałe, o niskiej efektywności, a domy są słabo ocieplone. W czasie procesu spalania uwalniane są chemiczne substancje, których wcześniej użyto do produkcji danego materiału (miału węglowego, plastiku, odpadów) oraz powstają kolejne szkodliwe związki chemiczne.

Jakich odpadów nie wolno spalać? 

  • zniszczonych mebli pokrytych lakierem, klejem, z elementami metalowymi np. gwoździami, drutem, impregnowanego drewna
  • odzieży
  • plastiku (opakowania, folie, worki) zwłaszcza, że oblepia kominy i zwiększa ryzyko zaczadzenia i pożaru
  • kolorowego, zadrukowanego papieru, np. z czasopism
  • gumy
  • styropianu
  • odpadów budowlanych

Wpływ wdychania zanieczyszczonego powietrza na organizm człowieka jest zatrważający. Osoby zdrowe skarżą się na podrażnienie spojówek, gardła, tchawicy i krtani. Gardło pobolewa i drapie, w mechanizmie obronnym pojawia się kaszel. Możemy odczuwać rozdrażnienie, zaburzenia koncentracji i pamięci, gorzej śpimy. Badania wykazały, że dzieci przed urodzeniem narażone na smog mają mniejszą urodzeniową masę ciała, częściej też rodzą się przedwcześnie, częściej mają słabo rozwinięte płuca, chorują na astmę i częściej zapadają na infekcje. Podtruwanie rozwijającego się mózgu skutkuje niższym ilorazem inteligencji. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja osób chorujących na serce lub z przewlekłymi chorobami układu oddechowego. W czasie smogu rośnie ryzyko zawału o 12%, a udaru o 16%, występują napady silnej duszności, które wymagają hospitalizacji. Śmiertelność rośnie o 6%.

Gdzie trafia smog ?

P10 – gardło, krtań, tchawica, skóra, włosy, oczy.

PM2.5 – przez płuca i krwioobieg do całego organizmu

dwutlenek siarki, tlenki azotu, ozon – górne drogi oddechowe, oskrzela, płuca

Co możemy zrobić?

Jeśli zauważymy dym koloru żółtego, brązowego lub szarego, unoszący się duszący zapach możemy przypuszczać, że spalane są odpady zabronione (opony, meble, ubrania etc.). Taki przypadek można zgłosić straży miejskiej (986). W Piasecznie już rozpoczęły się kontrole posesji oraz badania próbek pobranych z paleniska. Trucicielom grożą kary. Od lipca tego roku nie będzie już można palić w piecach i kotłach domowych mułów, flotokoncentratów, i mokrej biomasy, czyli mokrego drewna. Trzeba będzie również dostosować kominki do norm ograniczenia emisji pyłów.

Warto również kontrolować czystość powietrza. Dostępne są liczne aplikacje, ale również miasto instaluje swoje urządzenia monitorujące na budynkach użyteczności publicznej. W Józefosławiu jest na przykład taki czujnik na budynku Szkoły Podstawowej na ul. Kameralnej, odczyt można sprawdzić na stronie www.piaseczno.eu

W dni smogowe unikamy zbędnego wychodzenia z domu, nie wietrzymy mieszkań. Po powrocie do domu myjemy twarz, czyścimy nos i płuczemy usta. W domu warto mieć oczyszczacze powietrza. A jeśli musimy w czasie smogu wyjść na przykład z psem to na krótko i w maseczce. Maska antysmogowa musi być zaopatrzona w odpowiednie filtry F1 węglowy na gazy i F2 HEPA N99 na pyły powyżej 0,3 mikrometra, które zatrzymuje w 99 % lub najskuteczniejszy F3 będący połączeniem obu poprzednich. Filtry oczywiście powinny być wymienne, a maska dobrze dopasowana do twarzy. Skuteczność masek jest potwierdzona przez wiele światowych badań.

Póki co, życzę Państwu dużo zdrowia i pieniędzy, żeby zimę spędzać na świeżym powietrzu poza granicami kraju.

Katarzyna Bukol – Krawczyk

www.kbmedica.pl

 

 

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *