Dobra – niedobra znajoma – grypa

Co roku na grypę choruje od 5% do 25% populacji!
Grypa zaliczana jest do najpowszechniej występujących chorób wirusowych na świecie. Wirus atakuje bez względu na wiek czy płeć, ale osoby starsze i dzieci są bardziej narażone na wystąpienie powikłań z powodu nieodpowiedniego funkcjonowania układu odpornościowego.

Chociaż objawy grypy przypominają przeziębienie, to jednak podczas grypy wiremia, czyli rozsiew wirusa w organizmie, jest nieporównywalnie większa. Wirus tej choroby panoszy się w ludzkim organizmie wszędzie: w sercu, układzie nerwowym, mózgu, a nie tylko w drogach oddechowych. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), rocznie na świecie umiera (!) z powodu grypy od 10.000 do 40.000 osób.

Po raz pierwszy ludzki wirus grypy typu A został odkryty w 1933 r. Dwa inne typy wirusa identyfikowano w1940 r. (tzw. typ B), a następnie w 1949 r. (typ C). Cechą charakterystyczną wirusa jest jego różnorodność: zarówno pod względem wielkości, jak i formy. Wiriony mające kształt kulisty i wielkość ok. 80 – 120 nm (nanometr = jedna milionowa milimetra), w formach wydłużonych mogą mieć nawet do 1.000 nm. W budowie wirusa wyróżnia się zewnętrzną błonę lipidową i wewnętrzny rdzeń. W błonie zewnętrznej znajdują się dwa białka, które pod mikroskopem elektronowym widoczne są w formie „kolców”. Białka te są najbardziej zmiennymi elementami wirusa, a to właśnie one są rozpoznawanym przez układ odpornościowy antygenem. Rdzeń wirusa tworzy łańcuch RNA otoczony białkami, a różnice w jego budowie pozwalają na określenie typu wirusa. Zmienność białek wirusa grypy, to największy problem, jaki z nim mamy. Mogą to być małe zmiany, czyli przesunięcia antygenowe zwane drift lub skoki antygenowe zwane shift. Przy drifcie wirus zyskuje nową „twarz” zmieniają się „kolce” na błonie zewnętrznej i może wywołać epidemię, natomiast przy shifcie wirus zyskuje całkiem nowe oblicze, zmianie ulega błona zewnętrzna i rdzeń wirusa, który zyskuje siłę do wywołania światowej pandemii.

IMG_0817Ciemne grypy podtypy

Aktualnie rozróżnia się kilka podtypów grypy typu A. Jednym z nich jest odmiana określana jako AH1N1, czyli tzw. „świńska grypa”. W podtypie tym wyróżnia się występowanie fragmentów genomów wirusa ludzkiego, świńskiego i ptasiego. Jest to wirus zdolny do bardzo szybkiego rozprzestrzeniania się. Wirusy grypy przenoszą się drogą kropelkową. Znaczy to, że do zachorowania dochodzi najczęściej w wyniku wdychania kropelek zakaźnej wydzieliny z dróg oddechowych. Najbardziej narażeni na zarażenie jesteśmy, gdy spotykamy się z chorym twarzą w twarz do 1 metra podczas jego kichania, kaszlu lub dmuchania nosa albo przez kontakt ze skażonymi przez taką osobę przedmiotami (np. dotykanie brudnej chusteczki do nosa).
Wirus zakaża komórki nabłonka wyścielającego górne drogi oddechowe. W nabłonku dochodzi do replikacji wirusa. W czasie 1 cyklu replikacji, czyli około 6 godzin dochodzi do powstania ok. 1000 wirionów potomnych w jednej komórce. W profilaktyce grypy najważniejsze miejsce zajmują szczepienia. Aktualnie są one uznawane za podstawową metodę zapobiegania grypie. Ograniczają ryzyko zachorowania i ciężkiego przebiegu choroby z powikłaniami nawet o 85 %. Szczepionki chronią nie tylko osoby zaszczepione, ale także inne osoby znajdujące się w bliskim otoczeniu. Tym samym dochodzi do ograniczenia szerzenia się wirusa grypy. Im cięższy jest sezon grypowy, tzn. im więcej osób choruje, tym korzyści ze szczepień ochronnych są większe.

Duże znaczenie ma także nieswoista profilaktyka zakażeń, czyli częste mycie rąk mydłem. Według badań, ścisła higiena rąk przestrzegana przez wszystkich domowników przez 7 dni, może zmniejszyć ryzyko zakażenia i zachorowania na grypę, nawet o ponad 50%. W ograniczeniu rozprzestrzeniania się wirusa ważna jest izolacja osób chorych, które powinny ograniczyć swoje kontakty z ludźmi najlepiej przez 7 dni lub co najmniej do 24 godzin po ustąpieniu gorączki i zawsze pamiętać o zasłanianiu ust podczas kaszlu lub kichania oraz o wyrzucaniu zużytych chusteczek do kosza i dokładnym myciu rąk.

IMG_0818

Najnowsze szczepionki

W Polsce dostępne są w tym roku szczepionki na grypę zawierające 4 najbardziej aktywne szczepy wirusa. Do tej pory rekomendacje do produkcji szczepionek wydawane przez WHO wymieniały 3 najbardziej aktywne wirusy. W ostatnich latach zmieniły się dość mocno typy przeważających wirusów i dlatego w tym roku mamy w szczepionkach zupełnie nowe wirusy typu A oraz B. Ochrona powinna być więc skuteczniejsza niż w poprzednich latach. A zaszczepić się warto. Cena szczepienia to około 50 złotych. To niewielki wydatek na ochronę zdrowia, a jak policzymy koszty leku na gorączkę, katar, kaszel, utratę części wynagrodzenia oraz ryzyko zarażenia najbliższych, to są to śmieszne pieniądze.

Ja zaszczepię się na pewno. I Państwa też zachęcam.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *